Huisvesting

Huisvesting

Om jouw reptiel of amfibie gezond te houden is een perfecte huisvesting van levensbelang. Reptielen en amfibieën stellen specifieke eisen aan hun natuurlijke leefomgeving. In het wild leven ze in zeer specifieke biotopen. De kunst is om deze leefomgeving ook in een terrarium na te bootsen. Wanneer de natuurlijke omstandigheden niet in voldoende mate worden nagebootst in gevangenschap, zullen de dieren stress krijgen. Dit gaat ten koste van de gezondheid van jouw reptiel of amfibie!

Wanneer je jouw reptiel op een juiste wijze wilt huisvesten is het van belang goed te kijken naar de natuurlijke omstandigheden. Met een goede voorbereiding kunnen grote problemen tijdig worden voorkomen. Eén van de belangrijkste factoren is de grootte van het terrarium. Bedenk goed wat de juiste afmetingen zijn en voor hoeveel dieren het terrarium geschikt is. Helaas zijn er veel verschillende meningen over de grootte van een terrarium. Zorg dat je de informatie over de huisvesting van een reptiel inwint bij de juiste personen. Bijvoorbeeld een caresheet, een gespecialiseerde reptielenwinkel of kweker.

Er zijn een aantal zaken waar je rekening mee moet houden:

Ontsnappingsvrij

Prettig voor jezelf, maar ook geruststellend voor de buren! Zorg ervoor dat je terrarium zo is gebouwd dat dieren niet de mogelijkheid hebben het terrarium te verlaten. Zorg voor stevige deurtjes die ook goed zijn af te sluiten. Veel terraria hebben een slotje. Daarnaast is het aan te bevelen kieren en gaten goed dicht te maken. Naast het feit dat reptielen snel last hebben van tocht, voorkom je hiermee ook dat reptielen en voedseldieren kunnen ontsnappen. Maak je terrarium van stevige materialen, bijvoorbeeld betonplex of glas. 

Genoeg ruimte

De laatste jaren zie je steeds vaker stellingen van plastic boxen en racksystemen om reptielen en slangen in te huisvesten. Zeker wanneer je van plan bent te kweken en veel jonge dieren huisvest kan dit een goede manier zijn om ruimte te besparen. Soms is dit zelfs beter. Zeker bepaalde jonge slangensoorten voelen zich op hun gemak in een wat kleinere donkere box. Ze hebben het idee zich makkelijk te kunnen verstoppen en dit voorkomt stress. Zorg toch bij grote ouderdieren wel voor voldoende leefruimte, dit komt de kwaliteit van leven ten goede.

Zeker in hele kleine ruimtes kan er bij veel reptielen stress ontstaan. Stress leidt in veel gevallen ook voor andere gezondheidsklachten. Een veel gehoord verhaal is dat terrariumdieren zich makkelijk kunnen aanpassen en gewend raken aan de hoeveelheid ruimte die ze hebben. Dit is een fabeltje. Dieren ervaren in kleine ruimtes stress, ze eten hierdoor slechter, groeien trager of zelfs helemaal niet meer. Voldoende ruimte is dus ook bij terrariumdieren een absolute must!

Veilige huisvesting

Voorkom problemen door het terrarium op een veilige plek in huis neer te zetten. Zorg er bijvoorbeeld voor dat het terrarium niet te dicht bij een raam of deur staat. Zoals eerder gezegd kan tocht de gezondheid van het dier ernstig schaden. Ook beschadigingen in of aan het terrarium kunnen gevaarlijk zijn, omdat het dier zich hieraan kan bezeren.

Schoon terrarium

Reptielen lopen snel infecties of parasieten op. Het is van belang regelmatig het terrarium schoon te maken. Let daarbij op dat je ontlasting of resten van vervellingen direct uit het terrarium verwijdert. Een vieze omgeving kan bij een reptiel ziektes veroorzaken. De bodembedekking is ook belangrijk. Kies een substraat dat snel vocht absorbeert, maar ook natuurlijk afbreekbaar is. Een gladde ondergrond is niet geschikt. Ontlasting wordt hierop niet goed geabsorbeerd. Wanneer dit verdampt, kan het als ammoniakgas bij het dier binnenkomen. Dit is giftig en dus ongezond.

Natuurlijke omgeving nabootsen

Het is goed om na te denken over de inrichting van het terrarium. Het is natuurlijk mooi om het terrarium zo veel mogelijk te laten lijken op de natuurlijke leefomgeving van het reptiel. Vaak zorgt dit wel weer voor minder hygiëne. Dat komt doordat een vol ingericht terrarium veel meer hoekjes, kiertjes en oppervlakken bevat, waardoor vuil zich makkelijker ophoopt. Wel is het goed voor een reptiel om in een zo natuurlijk mogelijke omgeving te leven. Het is dus aan jou om hierin een goede afweging te maken. Zorg voor voldoende beschutting, zo min mogelijk stress en een optimale temperatuur.

Je kunt op allerlei manieren het terrarium inrichten met natuurlijke elementen. Bijvoorbeeld stukken hout, schors, planten, stenen, watervallen. Bedenk allereerst wat noodzakelijk is voor het dier en pas daarna wat jij zelf aantrekkelijk vindt. Een boombewoner heeft natuurlijk ligstokken of takken nodig om ook hoger in het terrarium te kunnen verblijven. Lees je dus allereerst in en vergaar kennis over de natuurlijke leefomgeving van het terrariumdier alvorens je start met het inrichten van het verblijf.

Temperatuur en klimaat

Misschien wel de belangrijkste factor om een dier gezond en stressvrij te houden in de huisvesting is wel de temperatuur. Reptielen zijn koudbloedig, dat betekent dat ze hun lichaamswarmte niet zelf kunnen sturen, zoals zoogdieren dat kunnen. Reptielen zijn afhankelijk van de omgevingstemperatuur. Warmtebronnen in het verblijf zijn dus van essentieel belang om het dier gezond te houden. Voor ieder reptiel zijn minimum- en maximumtemperaturen bekend. Zorg altijd dat het terrarium aan deze eisen voldoet en dat het dier zelf warme en koelere gedeeltes van het terrarium kan opzoeken.

Naast een perfecte temperatuur is ventilatie van belang bij goede huisvesting. Omdat het verblijf vaak wat warmer is, is een goede ventilatie erg belangrijk. Overtollige warmte moet immers wel eruit kunnen. Zonder goede ventilatie kunnen schimmels en bacteriën zich sneller vermenigvuldigen. Dit heeft weer invloed op de gezondheid van het dier. Te veel ventilatie is ook weer niet goed. Het terrarium kan dan te droog worden.

De juiste temperatuur kun je op verschillende manier verkrijgen, bijvoorbeeld door verlichting. Een warmtelamp of warmtemat kan voor een hotspot zorgen. Sommige terrariumdieren hebben extra UV-licht nodig om extra vitamine D3 aan te maken, wat de groei bevordert.

Er zijn veel mogelijkheden om het klimaat en de temperatuur te regelen in het terrarium. Bedenk goed dat iedere manier zijn eigen voor- en nadelen heeft en op zijn eigen wijze de temperatuur beïnvloedt.

Inrichting

Als je het terrarium gaat inrichten, kom je er waarschijnlijk achter dat je kunt kiezen uit vele soorten bodemsubstraten.

Waar moeten bodemsubstraten aan voldoen?
Allereerst moet het materiaal in het terrarium geschikt zijn voor jouw soort reptiel of amfibie. Daarnaast is het natuurlijk fijn als het materiaal hygiënisch is (bijvoorbeeld goed vocht opneemt) en makkelijk te verschonen is. Ten slotte hebben veel reptieleneigenaren het doel om een natuurlijke uitstraling te creëren.

Soort omgeving

Er zijn vele soorten reptielen en amfibieën met hun eigen kenmerken en behoeften. Hier geldt: Google is je vriend! Zoek informatie over je huisdier en de natuurlijke leefomgeving en pas de huisvesting hier op aan. Dit is de eerste stap naar een terrarium waar je dier zich op en top voelt. Reptielen en amfibieën kunnen in hele verschillende klimaten gedijen, denk maar aan reptielen die (gedeeltelijk) in het water leven, in een vochtige omgeving of juist in de woestijn. Voor alle dieren zijn er geschikte bodemsubstraten verkrijgbaar. We noemen hier een paar veelvoorkomende klimaten en mogelijke bodems welke gebruikt kunnen worden in een huisvesting.

Tropisch
Een tropisch terrarium heeft een hoge luchtvochtigheid, veel planten en vaak een klein watergedeelte. Voor een tropisch terrarium kun je denken aan de volgende soorten bodemsubstraten:

Hydrokorrels: dit is een goede basis/ondergrond. Ze nemen goed vocht op.
Aarde of grond is een natuurlijke ondergrond. Gebruik wel het liefst aarde zonder meststoffen en vervang dit regelmatig.
Houtsnippers zijn ook vocht-opnemend en geschikt als basis.
Boomschors vind je vaak in snippers. Dit is een natuurlijk bodemsubstraat.
Gemalen kokos of snippers: dit is een natuurlijk substraat, een goede bodem voor planten en vermindert geurtjes.
Mos: mossen houden goed vocht vast en dragen bij aan de luchtvochtigheid. Daarnaast zorgen ze voor groen en een natuurlijke look. Mos kan gebruikt worden boven de basislaag maar moet wel regelmatig worden vervangen.
Gedroogde bladeren worden vaak als bovenste laag gebruikt.
(Kiezel)stenen: deze zijn geschikt voor aquaria of watergedeelten in terraria. Ook zijn ze te gebruiken als basislaag (voorkom daarbij wel doorslikken).

Woestijn

Waar een tropisch terrarium vooral vochtig is, is een woestijnterrarium droog en licht. Soorten bodemsubstraten waarmee je een woestijnomgeving kunt nabootsen zijn:

Zand: dit is de meestvoorkomende bodembedekker. Vooral van belang is de structuur; heb je dieren die graven, dan is het nuttig zand te gebruiken dat niet snel instort. Er is zand in verschillende kleuren zoals rood, geel of wit. Rood zand wordt vaak vochtig geleverd en kan je naar wens in model brengen waarna het hard wordt.
Leempoeder: dit kan je mengen met zand, waardoor je het zand kunt modelleren.
Houtsnippers zijn een natuurlijke bodembedekking voor een woestijnklimaat. Er zijn snippers te koop van verschillende boomsoorten.
Er is ook zand van calcium carbonaat verkrijgbaar: dit is een natuurlijk product en veilig en verteerbaar bij (per ongeluk) inslikken.
Tussen de vele soorten bodemsubstraten zijn er ook eco-friendly soorten. Deze materialen zijn biologisch afbreekbaar en kan je dus na gebruik bij het groenafval legen. Daarnaast zijn deze substraten veilig voor je dieren en dus perfect voor hun huisvesting.